Wat is een overstort en wanneer treedt die in werking?

Wat is een overstort?

Een overstort is een veiligheidsvoorziening in het rioolstelsel. Als er bij hevige regen te veel water in het riool komt, kan een overstort tijdelijk een deel van dat water afvoeren naar oppervlaktewater of een andere afvoerroute. Zo wordt voorkomen dat het riool overbelast raakt en dat er vuil water terug de straat of woningen in komt.

Het is belangrijk om te weten dat een overstort geen storing is. Het hoort bij het ontwerp van het systeem en treedt alleen in werking als de aanvoer van water groter is dan het riool op dat moment kan verwerken. Dat gebeurt vooral tijdens forse buien of andere piekmomenten.

Waarom bestaat een overstort?

Rioolstelsels zijn niet gemaakt om alle extreme neerslag altijd volledig te bergen en af te voeren. Bij zware regen kan de hoeveelheid water in korte tijd sterk toenemen. Een overstort helpt dan om de druk in het stelsel te beperken. Dat is belangrijk voor de veiligheid van het systeem en om schade in de omgeving te verminderen.

In gebieden met een gemengd stelsel stroomt regenwater samen met huishoudelijk afvalwater door dezelfde leiding. Juist daar kan een overstort nodig zijn als de bui heel intens is. Bij een gescheiden stelsel gaan regenwater en afvalwater apart, waardoor de kans op overstorten anders kan zijn. Wil je meer weten over het verschil, lees dan gemengd versus gescheiden riool.

Wanneer treedt een overstort in werking?

Een overstort werkt in wanneer het waterniveau of de druk in het riool een bepaalde grens bereikt. Dat gebeurt meestal tijdens hevige of langdurige regen, wanneer het riool meer water krijgt dan het kan verwerken. Ook verstoppingen, tijdelijke capaciteitstekorten of veel afstromend regenwater uit de omgeving kunnen bijdragen aan een hoge belasting.

Je ziet een overstort meestal niet direct vanuit huis. Vaak gebeurt het ondergronds of op een vaste locatie in het netwerk. Dat maakt het voor bewoners soms lastig om te herkennen waarom er op straat of bij een watergang meer water zichtbaar is. Toch is het in veel gevallen een normale reactie van het systeem op extreem weer.

Wat gebeurt er precies in het riool?

Bij normale omstandigheden wordt afvalwater via het riool naar een zuivering afgevoerd. Regenwater uit straatkolken, daken en andere verharde oppervlakken kan daarbij ook meetellen, afhankelijk van het type stelsel. Als de bui hevig is, stijgt de hoeveelheid water snel. Het systeem zoekt dan de veiligste route voor de overtollige afvoer.

De overstort voorkomt dat het waterpeil te ver oploopt. Zonder zo’n veiligheidsmechanisme zou de kans op terugslag, water op straat en schade aan het stelsel groter zijn. Een overstort is dus bedoeld om problemen te beperken, niet om ze te veroorzaken.

Is een overstort hetzelfde als wateroverlast?

Nee, dat is niet hetzelfde. Een overstort is een technische voorziening die tijdelijk water afvoert zodra het riool te veel belasting krijgt. Wateroverlast merk je juist op maaiveldniveau, bijvoorbeeld als straten blank komen te staan, tuinen vollopen of water een woning binnendringt.

Het kan wel zijn dat een overstort samenvalt met zware regen en dat je in de buurt tegelijkertijd wateroverlast ervaart. Maar de overstort zelf is een normaal onderdeel van het systeem. Als je vaak last hebt van water op straat of rond je huis, is het verstandig om te kijken naar de lokale situatie en de afvoer van regenwater. Praktische informatie daarover vind je ook bij regenwater afkoppelen.

Wat kun je zelf doen bij hevige regen?

Je kunt een overstort niet zelf uitzetten of voorkomen, maar je kunt wel bijdragen aan minder belasting van het riool. Door regenwater zoveel mogelijk op eigen terrein vast te houden of te laten infiltreren, help je mee de piekbelasting te beperken. Denk aan maatregelen zoals een regenton, een groene tuin of het minder verhard maken van je erf.

• Controleer of regenpijpen schoon zijn en goed afvoeren.
• Houd straatkolken bij je woning vrij van bladeren als dat veilig kan.
• Laat regenwater waar mogelijk in de tuin infiltreren.
• Gebruik verharding alleen waar dat echt nodig is.

Heb je vragen over de situatie in jouw straat of wijk, dan kan de gemeente je vaak vertellen hoe het lokale stelsel is ingericht. Op de pagina gemeente lees je meer over wie waarvoor verantwoordelijk is.

Hoe herken je een afwijkende situatie?

Een overstort die in werking treedt is op zichzelf niet afwijkend. Wel is het verstandig alert te zijn als je merkt dat water langdurig blijft staan, dat er rioollucht uit kolken komt of dat afvalwater terugkomt in huis of op je terrein. Dat kan wijzen op een lokale verstopping, een beschadiging of een ander probleem in de afvoer.

Bij twijfel is het verstandig contact op te nemen met de gemeente of, waar relevant, het waterschap. Zij kunnen beoordelen of het gaat om een normale afvoerreactie of om een situatie die aandacht vraagt. Voor algemene informatie over rioolbeheer kun je ook kijken op riool.

Wat kun je verwachten van een overstort in de praktijk?

In de praktijk werkt een overstort meestal kort en alleen tijdens piekbelasting. Zodra de regen minder wordt en het riool weer capaciteit krijgt, stopt de overstort vanzelf. Dat betekent dat het systeem terugkeert naar de normale bedrijfsvoering zonder dat daar direct ingrijpen voor nodig is.

Voor bewoners is vooral belangrijk om het verschil te kennen tussen een voorziening die normaal functioneert en een echt probleem in de afvoer. Een overstort is onderdeel van dat normale functioneren, vooral bij extreme neerslag. Als je wilt begrijpen hoe jouw omgeving is voorbereid op regen en afvoer, dan helpt het om de lokale inrichting van het rioolstelsel te kennen.

Veelgestelde vragen

Ruik ik altijd iets als een overstort werkt?

Niet per se. Een overstort kan water afvoeren zonder dat je iets merkt. Soms zie je alleen meer water in een sloot of watergang. Geur kan optreden bij specifieke situaties, maar dat betekent niet automatisch dat er iets mis is.

Is een overstort een teken dat het riool kapot is?

Nee, meestal niet. Een overstort is juist bedoeld als veiligheidsmechanisme. Het treedt in werking wanneer er tijdelijk meer water is dan het stelsel kan verwerken. Alleen als het vaak of op onverwachte momenten gebeurt, is het verstandig om dit te melden bij de gemeente.

Bij wie moet ik zijn als ik vragen heb over overstorten in mijn buurt?

Dat hangt af van de situatie en de locatie. Voor veel vragen over het riool kun je terecht bij de gemeente. Bij vragen over watergangen of regionale watersystemen kan ook het waterschap van belang zijn. Bij twijfel is je gemeente een goed startpunt.