Regenwater afkoppelen: hoe werkt dat en wat levert het op?

Wat betekent regenwater afkoppelen?

Regenwater afkoppelen betekent dat je regenwater van dak, terras of oprit niet meer direct naar het vuilwaterriool laat lopen. In plaats daarvan laat je het water in de bodem zakken, opvang je het tijdelijk, of voer je het apart af. Daarmee voorkom je dat schoon regenwater onnodig samen met afvalwater naar de zuivering gaat.

In veel wijken is dat vooral relevant als er een gemengd of gescheiden rioolstelsel ligt. Bij een gemengd stelsel komen regenwater en afvalwater samen in één buis. Bij een gescheiden stelsel worden die stromen juist apart afgevoerd. Afkoppelen sluit daar logisch op aan, zeker als je de regen op je eigen terrein kunt verwerken.

Waarom is afkoppelen nuttig?

Regenwater afkoppelen heeft meerdere voordelen. Je vermindert de hoeveelheid water die het riool moet verwerken. Dat kan helpen bij hevige buien, omdat het stelsel minder snel vol raakt. Ook wordt de rioolwaterzuivering minder belast met schoon regenwater, zodat die zich beter kan richten op echt afvalwater.

Voor je eigen perceel kan het ook prettig zijn. Water dat je opvangen of laten infiltreren kunt, helpt de tuin groener te houden in droge periodes. Bovendien kan het op plekken met veel verharding de afvoer vertragen, waardoor plassen minder snel ontstaan.

Hoe werkt afkoppelen in de praktijk?

Er zijn verschillende manieren om regenwater af te koppelen. Welke oplossing past, hangt af van je erf, bodem en beschikbare ruimte.

• Infiltreren in de bodem, bijvoorbeeld via een grindkoffer, infiltratiekratten of een infiltratiestrook.
• Opvangen in een regenton of grotere regenwatervoorziening voor hergebruik in tuin of schoonmaak.
• Afvoeren naar een groen dak of border, zodat het water tijdelijk wordt vastgehouden en langzaam wordt opgenomen.
• Afleiden naar een andere regenwaterroute, als de gemeente of het terrein daar een voorziening voor heeft.

Bij een goed uitgevoerde oplossing blijft het water zoveel mogelijk op eigen terrein. Dat vraagt wel om een goede afstemming met de situatie ter plekke. Een tuin met kleigrond gedraagt zich anders dan een zandgrond, en een laaggelegen erf heeft andere aandachtspunten dan een hoger gelegen perceel.

Wanneer is afkoppelen verstandig?

Afkoppelen is vooral zinvol als je toch al aan de slag gaat met je tuin, oprit of dak. Denk aan een verbouwing, tuinaanpak of het vernieuwen van de regenpijpen. Dan is het vaak eenvoudiger om meteen te kijken waar het regenwater heen kan.

Ook bij terugkerende wateroverlast in de straat of in de tuin kan afkoppelen helpen, al is het niet altijd een volledige oplossing. Als je in een gebied woont met veel verhard oppervlak of een beperkte afvoer, kan minder regenwater naar het riool sturen bijdragen aan minder piekbelasting. Overleg in dat geval met je gemeente of met het waterschap welke mogelijkheden er zijn.

Wat levert het op voor je woning en omgeving?

Het directe effect van afkoppelen is dat schoon regenwater niet langer onnodig via het vuilwaterriool wegstroomt. Dat levert in de omgeving een efficiëntere afvoer op en kan de kans op water op straat verkleinen bij zware neerslag. Het is geen garantie dat er nooit wateroverlast ontstaat, maar het maakt het watersysteem wel robuuster.

Voor je eigen woning kan het bijdragen aan een beter functionerende tuin en minder druk op de afvoer. Als je een regenton of infiltratievoorziening gebruikt, kun je regenwater bovendien nuttig inzetten. Dat is handig in droge periodes, bijvoorbeeld om planten water te geven.

Meer weten over praktische maatregelen rondom regenwater, tuin en perceel? Bekijk dan ook informatie over regenwater afkoppelen en de pagina over het riool.

Waar moet je op letten voordat je begint?

Niet elk dak of elke tuin is geschikt voor elke oplossing. Let in elk geval op de volgende punten:

• De bodem, want infiltratie werkt beter als water redelijk snel wegzakt.
• De ruimte, omdat voorzieningen als kratten of wadi's plek vragen.
• De afvoerroute, zodat water niet richting fundering of buren stroomt.
• Onderhoud, bijvoorbeeld het schoonhouden van goten, kolken en filters.
• Lokale regels of afspraken, die per gemeente kunnen verschillen.

Het is verstandig om vooraf te controleren hoe jouw regenpijpen nu zijn aangesloten. Soms blijkt een aansluiting op het vuilwaterriool, terwijl afvoer naar het regenwaterriool of naar een eigen voorziening beter past. Bij twijfel kun je je gemeente vragen hoe het in jouw wijk is ingericht.

Zelf doen of laten uitvoeren?

Kleine maatregelen, zoals een regenton plaatsen of een regenpijp omleiden naar een tuinborder, kun je soms zelf uitvoeren. Voor grotere aanpassingen, zoals infiltratiekratten of het wijzigen van de huisaansluiting, is het verstandig om een vakman in te schakelen. Dat verkleint de kans op fouten, bijvoorbeeld bij een verkeerde aansluiting of onvoldoende afschot.

Ook als je buren of de openbare ruimte raakt met je oplossing, is afstemming belangrijk. De gemeente kan aangeven of er eisen of praktische aandachtspunten zijn. Soms is ook overleg met het waterschap relevant, vooral wanneer water direct in de bodem of richting een watergang wordt afgevoerd.

Veelgestelde vragen

Moet regenwater altijd worden afgekoppeld?

Nee, dat hoeft niet altijd. Afkoppelen is een maatregel die in veel situaties nuttig kan zijn, maar de beste keuze hangt af van je perceel, bodem, bestaande aansluiting en lokale situatie. Vraag bij twijfel je gemeente om advies.

Geeft afkoppelen altijd minder wateroverlast?

Niet altijd volledig. Afkoppelen helpt wel om het riool minder te belasten en kan piekafvoer verminderen. Bij extreme buien kan wateroverlast toch ontstaan, omdat de omgeving en het hele systeem ook een grens hebben.

Kan ik afkoppelen combineren met een regenton of groene tuin?

Ja, dat kan vaak goed samen. Een regenton, infiltratievoorziening of groene tuin werkt juist vaak beter als onderdeel van dezelfde aanpak. Zo benut je regenwater slimmer en breng je minder water in het riool.